Pieter Plas. Stalinterieur met dieren en meid. 1849. Olieverf op paneel

Pieter Plas, Stalinterieur met dieren en boerin/meid, 1849

Dier- en genretaferelen waren de specialiteit van de in Alkmaar geboren schilder en kunstdocent Pieter Plas (1810 – 1853). Dit stalinterieur is een goed voorbeeld van zijn stijl. De vredige en statische voorstelling krijgt een vloeiende dynamiek door het van links komende daglicht en de diagonalen van het gebouw. Voor- en achtergrond worden gescheiden door de donkere middenpartij tussen de staldeuren. De dieren op de voorgrond koesteren zich in een helder zonlicht, terwijl de lichtval op de vrouw en de schapen op de achtergrond zachter en warmer is, waardoor het werk diepte krijgt. Het strijklicht langs de dieren geeft de schilder de gelegenheid de structuur van de vacht gedetailleerd weer te geven en het clair-obscur focust de blik op het vee.

Uitsnedes

De uitsnedes uit dit schilderij worden hieronder toegelicht
Een Nederlandse Landgeit op de stalvoer

Uitsnede 1 [geit op voorgrond]:

Temidden van de schapen en kippen ligt een geit in het zonlicht. De weergave van de vacht is met snelle, levendige lijnen uitgewerkt. Met zijn bijna impressionistische techniek weet de schilder het weerkaatste warme licht in de schaduwpartij perfect weer te geven. Het betreft hier waarschijnlijk een Nederlandse Landgeit, een oud ras met kenmerkende lange haren, een lange sik en verspreide kleurvlekken. De liggende geit vormt de basis van een piramidale compositie.

Boerin, of meid met houten emmer

Uitsnede 2 [boerin/meid op achtergrond]:

De vrouw bij de halve staldeur is nadrukkelijk aanwezig op het tweede plan. Zowel deze boerenmeid, als de schapen direct naast haar zijn in een zachte, warme lichtval gehuld. Dat geeft diepte en een impliciete kijkvolgorde voor de beschouwer. De kleding van de vrouw bestaat uit een eenvoudige rode rok met omgeslagen blauw schort, een lichtbruine jak, witte hoofdbedekking, donkere kousen en klompen. In de negentiende eeuw was dit het kenmerkende type kleding voor werknemers op de boerderij. De boer en boerin zelf zullen eerder in het zwart, of donkergrijs gekleed zijn gegaan. De vrouw representeert het gehele kleurenpalet van dit schilderij.

Schapen in het zonlicht

Uitsnede 3 [schapen met lichtval]:

Aan de schapen op de voorgrond is goed te zien dat Pieter Plas door de dierenschilder Jan van Ravenswaay (1789 – 1869) is opgeleid. Het invallend strijklicht wordt gebruikt om de vacht van de schapen met een suggestie van detail te schilderen waardoor het volume van de dieren in de ruimte overtuigend wordt neergezet. De schapen en andere dieren zijn anatomisch correct weergegeven en hebben individuele trekken, waardoor ze nooit stereotiep en vlak worden. Het middelste schaap staart filosofisch naar de horizon en verbindt daarmee het intieme stalinterieur met de onbestemde buitenwereld.

Achterzijde van het paneel
Sluit Menu