Press "Enter" to skip to content

Het Art Frog mysterie

Hoe een foute krantenkop ontstaat

Op 7 december 2017 verscheen in de Ommelander Courant een bericht over onze cursussen voor de komende winterperiode. Naar aanleiding van het bericht namen verschillende belangstellenden contact op, maar er werd ook gemeld dat het niet helemaal duidelijk was. Want op het web was niets te vinden. We begrepen er niets van, omdat deze site immers veel informatie bevat. Bij het zien van de krantenkop werd alles duidelijk. Die luidt ‘Nieuwe cursussen bij Art Frog in Warffum’.

Nu komt de combinatie ‘Art’ – ‘Frog’ niet in het artikel voor. Wel wordt verwezen naar Art Weekend Warffum. Onze naam is natuurlijk Moonfrog. Dus in de haast van het productieproces heeft iemand die dingen gekoppeld en een nieuwe naam gecreëerd. Op zich is dat niet zo erg, maar we hebben wel een verzoek tot rectificatie ingediend, want pas aan het eind van het artikel wordt ons webadres genoemd. De mensen die het woord ‘artfrog’ als zoekterm gebruiken stranden zonder iets te vinden.

We hadden natuurlijk zelf een kop moeten aanleveren. Het artikel werd ongeveer 2 minuten voor de deadline naar de redactie opgestuurd en in de haast is er geen kop meegezonden.

Het is op zich interessant hoe twee elementen uit een tekst tot iets nieuws worden verbonden. Er kan een mooie brug worden geslagen naar onze cursus ‘Perkament en Monnikenwerk’, over middeleeuwse handschriften, die begint in januari. De kopiisten die in de middeleeuwen bezig waren met het overschrijven van boeken, in kloosters, of ambachtelijke schrijfateliers, vergisten zich ook regelmatig. Het was vermoeiend werk. De schrijvers klaagden vaak over slecht licht, kou, kramp, vermoeidheid en pijn. Ga maar na, het overschijven van een bijbel, een wetboek, of historische kroniek kon weken duren. Je ziet veel vergissingen, meestal halverwege de bladzijde, waar stukjes zijn weggelaten, doordat de schrijvers de woorden tussen twee gelijke woorden hebben overgeslagen. Die fout wordt in mooi Duits een “Augensprung” genoemd. Het oog springt van het ene woord naar het andere, meestal een regel lager, en alles ertussen wordt overgeslagen. Dergelijke vergissingen worden weer door andere schrijvers overgenomen, en die maken weer nieuwe fouten. Al die fouten kunnen worden gebruikt om de relatieve leeftijd van een middeleeuws handschrift vast te stellen. Het lijk wel wat op DNA onderzoek, waarbij de mutaties in een gen worden gevolgd.

Een middeleeuws schrijfatelier. Boven het origineel, onder de kopie. De schrijver houdt een aanwijsstokje bij de tekst.

Hoe de kronkel tussen ‘Art’ en ‘Frog’ in ‘Art Frog’ precies tot stand is gekomen weten we natuurlijk niet, een zuivere Augensprung is het in elk geval niet.

Wie meer wil weten over de fascinerende wereld van middeleeuwse manuscripten, schrijfateliers, verluchters en kopieerfouten is welkom bij de cursus.